Sinan Levent tarafından yazıldı.

Özet

Makalemizde, Birinci Dünya Savaşı sonrası kurulan yeni dünya düzenindeki yerini yadırgayan ve bunun sonucunda 1930’lu yıllarda Asya Pasifik Bölgesi’nde kendi düzenini kurmak için harekete geçen Japonya ile Türkiye Turan Cemiyeti başkanlığı da yapmış gazeteci-yazar Muharrem Feyzi Togay arasındaki ilişki irdelenmeye çalışılmıştır. Bu doğrultuda, Togay’ın 1930’lu yıllarda “Cumhuriyet Gazetesi”’nde yer alan Japonya ile ilgili makaleleri ile Japonya Dış İşleri Bakanlığı arşiv belgeleri incelenmiştir. Buna göre Japonya, Togay’a Türkiye’de kendi lehinde kamuoyu oluşturması düşüncesi ile İstanbul’daki Büyükelçiliği aracılığıyla Uzak Doğu’daki duruma dair belli aralıklarla bilgi tedarik etmiştir. Togay, “Cumhuriyet Gazetesi”’nde Uzak Doğu sorunları hakkında daha sağlıklı makaleler kaleme almak için, Türkiye’deki Japon Büyükelçiliği’nden doğrudan bilgiler almak amacındaydı. Dolayısıyla geçici de olsa elçiliğe daha rahat giriş-çıkış yapabilmek için kendi başvurusu ve Japonya’nın da rızasıyla “Japan Times” Gazetesi’nin Türkiye temsilciliğini aldı. Bunun dışında dış Türklerden olan Togay, ayrıca Türk halklarının bağımsızlık mücadelelerindeki en büyük engel Rusya’ya karşı Japonya’yı Asya’daki alternatif büyük güç olarak görüyordu. Bu doğrultuda da Cumhuriyet’teki ilgili makalelerinden de anlaşılacağı gibi Japonya’ya sempati duydupunu söylemek mümkündür. Sonuç itibariyle 1930’lu yıllarda karşılıklı çıkar doğrultusunda Japonya ve Togay arasında kısmen de olsa siyasi ve oldukça manidar bir ilişki söz konusudur.

Anahtar Kelimeler: Muharrem Feyzi Togay; 1930’lu yılların Japonyası; Pan-Turanizm; Cumhuriyet Gazetesi

Dokümanı görmek için tıklayın.