Rusya ve Çin:
Çelişik Bir On Yıllık Dönem Diğerini İzlerken*, Bobo LO** 

Prof. Dr. Aydın İBRAHİMOV
Yrd.Doç. Dr. Vedat ÇALIŞKAN***

(No English translation available) 

Özet

Rusya ve Çin’in stratejik partnerliğini çok sayıda çelişki ve belirsizlik şekillendirmektedir.  Bir çok yönden bu durum, uluslar arası uyumun bir modelidir; kronik anlaşmazlıklardan bağımsız olarak gelişme gösteren ekonomik işbirliğinin, politik ve stratejik yakınlaşmanın bir göstergesidir. Öte yandan, tarihten gelen korkular, medeni ön yargılar ve 11 Eylül 2001 yılından itibaren genelde dünyada ve iki ülkede yaşanan değişimlerin kaçınılmaz uydusu olan belirsizlik, onların ilişkilerinin rengini de belirlemektedir. 

Gelecek on yıl, özellikle Çin-Rus ilişkilerinin sınanma zamanıdır. İşlerin her zamankinden daha iyi olduğu açıklamalarına karşın, Moskova ve Pekin bir dönüm noktasında durmaktadır. Gelecek neyi gizlemektedir? Yavaş yavaş, amansız bir düşmanlığa doğru sürüklenme mi? Ortak stratejik, politik ve ekonomik çıkarlara dayanan uzun vadeli partnerlik mi? Bu sorular sadece Rusya’nın kendi bağlantıları için değil aynı zamanda tutarlı bir vizyon arayışındaki Rus dış siyaseti için ve eski doğruların yerini yeni gerçeklere bıraktığı dünya için çok geniş imalar içermektedir.

Değişen Stratejik Hesaplar

Ocak 2000’de Vladimir PUTİN’in iktidara gelmesinden sonra Rusya, Doğu ile kurulmuş iyi ilişkilerin aynısını  Batı ile sağlayabileceği pozitif varsayımına dayalı çok yönlü bir dış siyaset izledi. Bu prensibe göre hareket eden PUTİN, Rusya’nın ABD ve Batı Avrupa ile ilişkilerini önemli ölçüde iyileştirmiş, Sovyet sonrası mekanında Rus varlığını yeniden kurmui ve Çin ile ilişkilerin sağlamlaştırılması için Boris YELTSİN’in başarılarından yararlanmıştı.

Fakat 11 Eylül olaylarından sonra ve Washington tarafından hazırlanan güvenlik alanındaki yeni programa Rusya’nın katılmasından sonra bu eklektik yaklaşım hissedilir şekilde deforme olmuştur. Dünyanın, genel değerlerle ve tehditlerle birleşen “evrensel” medeniyetle ilgili retoriğine rağmen 11 Eylül’den sonra gezegenimiz tehlikelerin, değerlerin ve uluslar arası normların ortak…

 Click here to view this document. (Requires login)